Archives: Zientzia.eus

Hilekoaren zikloa erreproduzitzen duen miniaturazko ugalketa-aparatu bat aurkeztu dute Northwestern Unibertsitateko ikertzaileek. EVATAR izena jarri diote, eta espero dute baliagarria izatea emakumeen ugalketa-aparatuarekin lotutako asaldurak eta gaitzak ikertzeko eta tratamenduak probatzeko.

EHUko kimikariek beachrockak aztertu dituzte, hondar zementatuzko formazioak. Garapen industrialaren inpaktuaren eta kostaldean izan duen eraginaren lekuko dira harri berezi horiek.

400.000 urte inguruko garezur bat aurkitu dute Aroeirako haitzuloan (Portugal). Lisboako Unibertsitateko arkeologoek zuzendutako nazioarteko talde batek berreskuratu eta aztertu du garezurra, eta, adierazi dutenez, Europan mendebaldeen aurkitutako atxeliar kulturako fosil zaharrena da. Izan ere, garezurraren inguruan aztarna asko daude, tartean, atxeliar kulturako harrizko tresnak eta animalia hezurrak.

Berlineko zientzialari batzuek mina tratatzeko botika eraginkorra eta albo-ondoriorik gabea sintetizatzea lortu dute. Analgesiko berria opioidea da, baina ez ditu eragiten morfinak eta beste opioideek izaten dituzten albo-ondorioak: goragalea, apnea, ultzerak, idorreria, hemorragiak, menpekotasuna eta, dosi handitan, baita heriotza bera ere.

Gutxienez 3.770 milioi urteko mikroorganismoen arrasto fosilak aurkitu dituzte, itsas hondoko iturri hidrotermala izandako arroketan. Ezagutzen diren biziaren arrastorik zaharrenetakoak lirateke.

2006an, ordura arte zientzia-fikzioa zena errealitate bihurtzeko lehen pausoa eman zuen John Pendryk: frogatu zuen objektuak ikusezin bilakatzea posible zela teorian. Geroztik, hark irekitako bidean aurrera egiten saiatzen ari dira mundu osoko ikertzaileak; tartean, Nafarroako Unibertsitate Publikokoak, beste batzuekin elkarlanean. Eta, berriki, bi bidezidor desberdinetatik joanda, emaitza onak lortu dituzte.

Ez da ohikoa albiste zientifiko batek komunikabide orokorren arreta bereganatzea. Horregatik, gertatzen denean, zientzia gizarteratzen lan egiten dugunok poztu egiten gara. Baina, neurri batean, kezka pittin bat ere sentitzen dugu. Izan ere, albistearen funtsa ez bada ematen zaion oihartzunaren neurrikoa, gerta daiteke jendeak zientzia gutxiestea. Edo gerta daiteke baita ikusgarritasunera ohitzea ere, eta zientzia-albisteei ez ematea garrantzia, ez badatoz danbor-hotsez lagunduta.

Iruñeko Planetarioak eta Espainiako Astronomia Elkarteak Javier Gorosabelen izena jarri diote 1990 KB1 asteroideari. Horrela egin nahi izan diote hilondoko omenaldia Javier Gorosabel Urkia zientzialari eta dibulgartzaileari.

Berriki, hiesari aurre egiteko bidea errazten duten bi ikerketa plazaratu dira. Batean, hiesa eragiten duen birusa, GIBa, goiz detektatzen duen biosentsorea aurkeztu dute; bestean, berriz, antierretrobiralik hartu behar ez izateko txertoa.

Baliabide naturalek sostengatzen dituzte gure ekonomia eta ongizatea. Lehengaien mende bizi gara: erregaiak, metalak eta mineralak behar ditugu, bai eta elikagaiak, lurra, ura, biomasa eta ekosistemak ere. Ekosistemek gero eta presio handiagoa jasaten dute, ordea, eta horrek arriskuan jartzen du gizateriak behar dituen ondasunen etorkizuneko hornidura.